Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra hướng đi mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, tạo điều kiện để các startup bứt phá bằng tri thức, công nghệ và ý tưởng sáng tạo. Trong làn sóng chuyển đổi số toàn cầu, AI không chỉ là xu hướng công nghệ, mà còn là “bệ phóng” giúp doanh nghiệp trẻ gia tăng năng suất, tối ưu chi phí và nhanh chóng mở rộng thị trường.

AI – Động lực tăng tốc cho hệ sinh thái khởi nghiệp

Cuộc cách mạng AI đang thay đổi sâu rộng từ giáo dục, y tế đến công nghiệp và nông nghiệp. Lần đầu tiên, Việt Nam có cơ hội đi cùng thế giới ngay từ vạch xuất phát trong một cuộc cách mạng công nghệ mang tính nền tảng.

Theo ông Trần Việt Hùng, nhà sáng lập startup Got It tại Silicon Valley, AI là cơ hội hiếm có để Việt Nam rút ngắn khoảng cách phát triển. Ông cho rằng AI không chỉ là công cụ mà là “nhân viên số” giúp mỗi cá nhân, mỗi startup làm việc hiệu quả gấp nhiều lần.

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt đã chủ động khai thác AI mã nguồn mở – hướng đi giúp tiết kiệm chi phí và tăng tính làm chủ công nghệ. Các sáng kiến xây dựng dữ liệu tiếng Việt mở đang góp phần tạo nền tảng cho startup phát triển sản phẩm AI phù hợp thị trường nội địa.

Các ngành công nghiệp đẩy mạnh ứng dụng AI

Hạ tầng và nhân lực – Bài toán sống còn của startup AI

Tại Diễn đàn AI4VN 2025, các chuyên gia nhấn mạnh hạ tầng tính toán và nguồn nhân lực là hai yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Việc huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn đòi hỏi số lượng GPU và năng lực xử lý cực lớn, vượt xa khả năng của nhiều doanh nghiệp nhỏ.

Hiện Việt Nam có khoảng 41 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất hơn 220 MW – con số còn khiêm tốn so với nhu cầu phát triển AI quy mô lớn. Vì vậy, mô hình chia sẻ hạ tầng GPU (GPU as a Service) giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp được xem là giải pháp tối ưu cho startup công nghệ.

Song song đó, phát triển nguồn nhân lực AI là nhiệm vụ chiến lược. Việt Nam vẫn thiếu kỹ sư AI, chuyên gia dữ liệu và lập trình viên trình độ cao. Việc đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số, tư duy công nghệ và ứng dụng AI trong thực tiễn sẽ giúp hình thành thế hệ startup mới có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Từ AI mã nguồn mở đến AI tạo sinh – Không gian mới cho doanh nghiệp trẻ

AI mã nguồn mở đang trở thành đòn bẩy cho startup Việt phát triển bền vững. Hướng đi này giúp doanh nghiệp chủ động tùy chỉnh mô hình, kiểm soát dữ liệu và giảm phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài. Nhiều doanh nghiệp lớn đã đầu tư mạnh vào AI, góp phần mở rộng hệ sinh thái và tạo cơ hội hợp tác cho startup.

AI cũng mở ra không gian mới cho công nghiệp sáng tạo – từ sản xuất nội dung số, truyền thông, giáo dục đến thương mại điện tử. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là thách thức về quản trị nội dung như deepfake, tin sai lệch và bảo vệ bản quyền.

Việc xây dựng hành lang pháp lý cho AI, bao gồm quy định minh bạch, bảo vệ dữ liệu và cơ chế thử nghiệm công nghệ (sandbox), sẽ giúp startup yên tâm đổi mới sáng tạo. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế trong nghiên cứu và đào tạo AI cũng là chìa khóa để doanh nghiệp Việt tiếp cận tri thức và nguồn lực toàn cầu.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, AI không chỉ là công nghệ mà còn là chiến lược phát triển. Nếu tận dụng tốt cơ hội năm 2025, startup Việt hoàn toàn có thể vươn lên, tạo ra sản phẩm mang dấu ấn trí tuệ Việt và tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

CASIC TỔNG HỢP