Chính phủ đã ban hành Nghị định số 264/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 quy định về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương. Đây được xem là bước đột phá quan trọng trong hoàn thiện khung pháp lý, tạo nền tảng thúc đẩy dòng vốn đầu tư mạo hiểm cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam giai đoạn mới.

Nhằm trao đổi cơ chế vận hành và kinh nghiệm quốc tế, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ KH&CN) đã tổ chức Hội thảo “Mô hình và cơ chế vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách nhà nước: Kinh nghiệm quốc tế và khả năng áp dụng tại Việt Nam” trong năm 2025. Sự kiện tập trung làm rõ cách thức triển khai Nghị định vào thực tiễn, đảm bảo quỹ hoạt động hiệu quả và đúng tinh thần thị trường.

Hoàn thiện thể chế – kích hoạt dòng vốn cho startup

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh nhấn mạnh việc ban hành Nghị định thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhà nước chủ động đầu tư, chấp nhận rủi ro có kiểm soát để đồng hành cùng startup trong nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh phát biểu

Theo ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Nghị định năm 2025 đánh dấu sự thay đổi về chất trong cơ chế đầu tư công cho khởi nghiệp sáng tạo. Mô hình quỹ được xây dựng với sự tham gia của chuyên gia và đại diện quỹ đầu tư, bảo đảm tính thực tiễn và hội nhập quốc tế.

Nghị định quy định rõ việc thành lập, cơ cấu tổ chức, quản lý và sử dụng vốn của quỹ đầu tư mạo hiểm; xác định tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước; cơ chế giám sát; quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia. Điều này giúp lấp đầy khoảng trống pháp lý lâu nay của thị trường đầu tư mạo hiểm, tạo môi trường minh bạch và chuyên nghiệp hơn cho startup.

Một điểm nhấn quan trọng là cơ chế khuyến khích khu vực tư nhân cùng tham gia góp vốn. Doanh nghiệp có thể đầu tư vào quỹ sử dụng vốn ngân sách nhà nước, qua đó hình thành mô hình đồng đầu tư (co-investment) linh hoạt, giảm dần phụ thuộc vào nguồn lực công và lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động đầu tư mạo hiểm thông qua xây dựng nền tảng kết nối số giữa startup – quỹ đầu tư – chuyên gia – tổ chức hỗ trợ. Hệ thống này giúp tăng tính minh bạch, rút ngắn quy trình thẩm định, mở rộng cơ hội cho startup địa phương tiếp cận nhà đầu tư.

Học hỏi quốc tế – mở rộng không gian tăng trưởng

Tại Hội thảo năm 2025, nhiều chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển mạnh mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm có vốn nhà nước.

Đại diện BK Holdings cho rằng thị trường đầu tư mạo hiểm Việt Nam đang cần một “cú huých” chính sách để phục hồi sau giai đoạn trầm lắng. Với khoảng 4.000 startup hiện nay, phần lớn tập trung vào công nghệ thông tin, trong khi startup công nghệ lõi (deep-tech, high-tech) còn hạn chế, vai trò dẫn dắt của Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia sẽ rất quan trọng trong việc mở rộng sang các lĩnh vực như bán dẫn, vật liệu mới, năng lượng và công nghệ cao.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh kinh nghiệm từ Hàn Quốc với mô hình “Quỹ của các Quỹ” (Fund of Funds), Singapore với cơ chế đồng đầu tư linh hoạt hay Nhật Bản với quỹ công – tư quốc gia có sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn. Những mô hình này cho thấy khi Nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, dòng vốn tư nhân sẽ được kích hoạt mạnh mẽ hơn.

Theo kế hoạch, Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia được cấp tối thiểu 500 tỷ đồng vốn điều lệ ban đầu và hướng tới quy mô 2.000 tỷ đồng trong 5 năm tới, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội hóa. Cơ chế thuê đơn vị quản lý chuyên nghiệp, áp dụng quản trị rủi ro linh hoạt và miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp rủi ro khách quan giúp tăng tính chủ động và chuyên nghiệp trong hoạt động đầu tư.

Bệ phóng mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp 2025

Việc hoàn thiện khung pháp lý cho đầu tư mạo hiểm trong năm 2025 không chỉ giải bài toán vốn cho startup mà còn tạo nền tảng dài hạn cho nền kinh tế tri thức. Khi dòng vốn được khơi thông, doanh nghiệp sáng tạo sẽ có điều kiện tập trung vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ lõi và mở rộng thị trường quốc tế.

Nghị định mới vì thế được kỳ vọng trở thành bước ngoặt cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, đưa đầu tư mạo hiểm trở thành động lực chiến lược thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tăng khả năng thích ứng trước biến động toàn cầu.

CASIC TỔNG HỢP