Việc Chính phủ ban hành Nghị định 268/2025/NĐ-CP trong năm 2025 được xem là bước hoàn thiện quan trọng về hành lang pháp lý cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Lần đầu tiên, tiêu chí xác định và công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp và nhà đầu tư được quy định rõ ràng, tạo nền tảng minh bạch để hệ sinh thái vận hành chuyên nghiệp hơn.

Nghị định 268/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025. Trong đó, Chương III quy định cụ thể tiêu chí công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo (ĐMST), trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp và các chủ thể liên quan. Đây là “bộ tiêu chuẩn” chung giúp phân tầng, định vị rõ vai trò từng mắt xích trong hệ sinh thái.

Theo quy định, trung tâm ĐMST là tổ chức có chức năng kết nối, thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm mới và thương mại hóa tài sản trí tuệ. Để được công nhận, trung tâm cần có hạ tầng kỹ thuật phù hợp, tối thiểu 7 nhân sự (50% có trình độ đại học trở lên), mạng lưới hợp tác với chuyên gia, viện, trường và doanh nghiệp. Mỗi năm phải hỗ trợ ít nhất 10 doanh nghiệp và đạt doanh thu từ 5 tỷ đồng.

Đối với trung tâm ĐMST cấp tỉnh, yêu cầu nâng lên tối thiểu 15 nhân lực cơ hữu, khả năng kết nối mạng lưới trong tỉnh và vùng, mỗi năm hỗ trợ ít nhất 30 doanh nghiệp với doanh thu từ 10 tỷ đồng. Ở cấp quốc gia, quy mô tối thiểu là 30 nhân sự, doanh thu hằng năm từ 50 tỷ đồng, hỗ trợ ít nhất 50 doanh nghiệp và 30 dự án khởi nghiệp sáng tạo. Những tiêu chí này cho thấy định hướng xây dựng các “đầu tàu” đổi mới sáng tạo có năng lực thực chất thay vì hình thức.

Trung tâm ĐMST cấp tỉnh mỗi năm hỗ trợ ít nhất 30 doanh nghiệp.

Nghị định cũng quy định chi tiết về trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo – lực lượng trực tiếp ươm tạo và tăng tốc startup. Ở cấp cơ sở, trung tâm cần có không gian làm việc chung, hạ tầng số, tối thiểu 7 nhân sự và mạng lưới ít nhất 10 chuyên gia. Trong hai năm gần nhất, tổng giá trị kết nối đầu tư phải đạt tối thiểu 3 tỷ đồng.

Ở cấp tỉnh, trung tâm phải có tối thiểu 15 nhân sự, ít nhất 20 chuyên gia hợp tác thường xuyên và mỗi năm hỗ trợ tối thiểu 10 dự án, 30 cá nhân hoặc 15 nhóm, hoặc 10 doanh nghiệp, với tổng giá trị cam kết đầu tư đạt tối thiểu 10 tỷ đồng trong hai năm gần nhất. Cấp quốc gia yêu cầu cao hơn với tối thiểu 30 nhân sự, 30 chuyên gia và tổng giá trị cam kết đầu tư đạt ít nhất 30 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Nghị định 268/2025/NĐ-CP còn quy định rõ tiêu chí xác định doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp theo Luật Doanh nghiệp, có dự án đã được đầu tư hoặc có cam kết đầu tư từ quỹ khởi nghiệp sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc nhà đầu tư cá nhân. Đồng thời, doanh nghiệp cần đạt tốc độ tăng trưởng doanh thu tối thiểu 20% trong hai năm liên tiếp – một tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh và khả năng mở rộng thị trường.

Với chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp, yêu cầu tối thiểu là ba năm kinh nghiệm trong đào tạo, tư vấn, marketing, sở hữu trí tuệ, đầu tư hoặc thương mại hóa sản phẩm; đồng thời đã hỗ trợ ít nhất 20 cá nhân, 10 nhóm hoặc 10 doanh nghiệp trong hai năm gần nhất. Nhà đầu tư cá nhân cũng phải đáp ứng tiêu chí về thu nhập chịu thuế tối thiểu 1 tỷ đồng/năm trong hai năm gần đây và có kinh nghiệm đầu tư thực tế.

Việc chuẩn hóa tiêu chí công nhận giúp hệ sinh thái khởi nghiệp năm 2025 vận hành theo chuẩn mực rõ ràng, giảm tình trạng “gắn mác” hình thức. Các trung tâm, chuyên gia và nhà đầu tư muốn được công nhận phải chứng minh năng lực và kết quả cụ thể. Điều này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ startup, tăng tính minh bạch và tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển mạnh kinh tế tri thức và nâng cao vị thế trên bảng xếp hạng đổi mới sáng tạo toàn cầu, Nghị định 268/2025/NĐ-CP được xem là bước hoàn thiện “luật chơi” cho hệ sinh thái. Khi các chủ thể được định danh rõ ràng, hoạt động theo tiêu chuẩn cụ thể và chịu sự giám sát minh bạch, cộng đồng startup sẽ có nền tảng vững chắc hơn để tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.

CASIC TỔNG HỢP