Trong hơn hai thập kỷ qua, Bắc Ninh vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo hàng đầu cả nước. Tuy nhiên, khi nền kinh tế chuyển sang giai đoạn tăng trưởng dựa vào năng suất, tri thức và đổi mới sáng tạo, mô hình thu hút đầu tư truyền thống dần bộc lộ giới hạn. Điều này đặt ra yêu cầu mới: phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ, lấy thị trường khoa học và công nghệ (KH&CN) làm nền tảng thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Kế hoạch phát triển thị trường KH&CN đến năm 2030 do UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành được xem là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian cho startup công nghệ và doanh nghiệp KH&CN. Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất, Bắc Ninh đang hướng tới xây dựng một thị trường nơi sáng chế, giải pháp kỹ thuật, tài sản trí tuệ có thể được định giá, giao dịch và thương mại hóa.

Sinh viên theo học ngành Điện tử công nghiệp tại trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh. Ảnh: NTCC.

Theo định hướng đến năm 2030, giá trị giao dịch hàng hóa KH&CN tại Bắc Ninh dự kiến tăng bình quân 30% mỗi năm; tỷ trọng giao dịch tài sản trí tuệ chiếm trên 20%; công nghệ từ viện, trường chiếm trên 40% tổng giao dịch trong nước. Những chỉ tiêu này mở ra cơ hội lớn cho các nhóm khởi nghiệp công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, nông nghiệp công nghệ cao và sản phẩm chủ lực địa phương.

Việc thành lập Sàn giao dịch công nghệ và thiết bị Bắc Ninh là bước đột phá quan trọng. Không chỉ là nơi kết nối cung – cầu, sàn còn đóng vai trò nền tảng số giúp startup giới thiệu sản phẩm, gọi vốn, tìm kiếm đối tác chuyển giao công nghệ. Khi kết quả nghiên cứu được số hóa và tích hợp vào hệ thống dữ liệu chung, khả năng thương mại hóa sẽ nhanh hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.

Một điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong tư duy quản lý: doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm của thị trường công nghệ. Điều này đồng nghĩa với việc các startup không chỉ là người tiếp nhận chính sách hỗ trợ, mà trở thành chủ thể định hình nhu cầu công nghệ. Doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư cho R&D, thành lập bộ phận nghiên cứu nội bộ, hợp tác với viện – trường theo mô hình “ba nhà” để phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Song song đó, Bắc Ninh cũng tập trung hoàn thiện môi trường pháp lý, tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ, hỗ trợ định giá công nghệ và tư vấn chuyển giao. Đây là điều kiện quan trọng giúp doanh nghiệp khởi nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn vào công nghệ lõi thay vì chỉ gia công, lắp ráp.

Hạ tầng số và nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là hai trụ cột hỗ trợ hệ sinh thái. Tỉnh định hướng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý giao dịch công nghệ, đồng thời đào tạo đội ngũ chuyên gia về sở hữu trí tuệ, thương mại hóa và quản trị đổi mới sáng tạo. Khi thị trường vận hành theo mô hình số hóa, startup có thể tiếp cận khách hàng và nhà đầu tư ngoài phạm vi địa phương, mở rộng ra toàn quốc và quốc tế.

Việc phát triển thị trường KH&CN không chỉ giúp tăng năng suất, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo bền vững. Khi tri thức trở thành hàng hóa, công nghệ trở thành tài sản, doanh nghiệp trẻ sẽ có thêm công cụ để cạnh tranh bằng chất lượng thay vì chi phí thấp.

Giai đoạn 2025–2030 được xem là thời điểm quan trọng để Bắc Ninh định hình vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng Bắc Bộ. Nếu triển khai đồng bộ các giải pháp về thể chế, hạ tầng, nhân lực và tài chính, địa phương hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của startup công nghệ, quỹ đầu tư và chuyên gia trong và ngoài nước.

Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, khởi nghiệp công nghệ không chỉ là câu chuyện của từng doanh nghiệp, mà là chiến lược phát triển dài hạn của địa phương. Khi thị trường KH&CN được hoàn thiện, Bắc Ninh sẽ không chỉ là “thủ phủ công nghiệp”, mà còn là trung tâm giao dịch tri thức và đổi mới sáng tạo, tạo động lực tăng trưởng bền vững cho giai đoạn mới.

CASIC TỔNG HỢP